Działalność muzealna

Dzialalność archiwalna.

Sekcja Historyczno - Archiwalna działała w latach 1977-85.Zorganizował ją i prowadził AGrodnicki. Zajmowała się poszukiwaniem materiałów archiwalnych dotyczacych miasta i regionu. Zbiory te, po opracowaniu i skatalogowaniu, byly udostepniane.Sekcja poprzez liczne spotkania z młodzieżą, popularyzowała ideę regionalizmu oraz zapoczątkowała organizację placówki pn.Dokumentacja zabytków regionu;

Dokumentacja zabytków regionu. Znaczącym dokonaniem TMZW było całościowe opracowanie bibliografii dotyczacącej regionu. Zespól Ochrony Zabytków (R.Tatka,J.Kozlowski,J.Sobala) sporządzil inwentaryzacje cmentarza żydowskiego. Opracowano także dokumentacje dotyczacą getta, zebrano i opracowano dokumentacje obiektów znajdujacych sie na wadowickim cmentarzu parafialnym i cmentarzu wojskowym. W zakresie opieki nad zabytkami dokonano inwentaryzacji zabytków ruchomych kosciola w Wadowicach oraz architektury gminy Mucharz, Tomice i Brzeznica. TMZW upamiętniło tablicami i obeliskami miejsca historyczne: pracownia W.Bałysa na al.Wolności, mogiła powstańców styczniowych, grób J.Wowry a w 1988 roku odsłonieto wykonaną przez Andrzeja Brankę tablicę pamięci Towarzystwa Gimnastycznego „Sokól”. TMZW opracowalo historie terenów przyszlego osiedla mieszkaniowego na Czumie. Na podstawie porozumienia z Generalnym Konserwatorem Zabytków, opracowano wykaz i plan sytuacyjny wszystkich obiektów zabytkowych w Wadowicach z odtworzeniem ich historii (Z.Jurczak).Efektem było wpisanie centrum historycznego Wadowic do rejestru zabytków. Inwentaryzacją objeto okolo 300 obiektów zabytkowych zwiazanych z historia Ziemi Wadowickiej i miasta Wadowic. Sporządzono równiez monografię wsi: Wieprza, Woznik i Ryczowa oraz Kleczy Dolnej.

Organizacja Muzeum Historycznego Wadowic (lata 1982 - 1988);

Z okazji 11 listopada w 1982 roku TMZW zorganizowało wystawę historyczną ze zbiorów M.Cielebona pn.Wadowiczanie na frontach II wojny światowej.Z tej okazji odbył się zjazd żołnierzy i oficerów przedwojennego 12 pp. Ta wystawa była inauguracją działalności Komitetu Założycielskiego Muzeum któremu przewodniczyli Z.Jurczak i Z.Bieniasz. Dzięki staraniom ówczesnego prezesa R.Tatki, Towarzystwo otrzymało w 1980 r. do dyspozycji lokal w budynku przy ul.Kościelnej 4, naprzeciwko Domu Papieża. Budynek, własność dr Moskały, został przez niego w testamencie przekazany Uniwersytetowi Jagiellońskiemu z wolą użytkowania na działalnośc naukowo-oświatową. Obiekt, w 1968 roku UJ przekazał miastu z zastrzeżeniem woli testatora.Na tej podstawie władze miasta udostepnily obiekt Towarzystwu, które realizując wolę dr Moskały przystąpiło do tworzenia centrum regionalego. Budynek był zamieszkały przez 8 rodzin. Dzięki staraniom wielu wadowiczan, władz miasta i spółdzielni mieszkaniowej udało sie w szybkim terminie zapewnić lokatorom lepsze mieszkania. Prace przy adaptacji budynku rozpoczęto w1983 roku.Inwentaryzację,która była podstawą wpisania obiektu w rejestr zabytków (co gwarantowało finansowanie inwestycji) jak i projekty, wykonał.J.Sobala. Całościa przedsięwzięcia kierował Z.Jurczak i J.Bąk. Remont realizowano ze składek członków zbiorowych, dotacji zakładów pracy i organizacji oraz subwencji urzędu miasta.Zdecydowaną część prac wykonano społecznie, gdyz taka zasada i idea zawsze warunkowała działalność Towarzystwa. Remontem i adaptacją zabytkowych piwnic zajmowała się młodzież ze Szkolnych Kół TMZW (głównie ZSB i ZSR w Radoczy) pod opieką A.Busia i J.Łasaka.W miarę postepu prac, oddawano do użytku poszczególne pomieszczenia: w 1984 magazyn muzeum i sklep, 1985 Dzial Zbiorów Specjalnych, 1986 muzeum,1988 galeria w piwnicach, Muzeum Historyczne m.Wadowic zainaugurowalo swoją dzialalnosc w budynku ekspozycją z okazji „120 lat Gimnazjum i Liceum” (czerwiec - pazdziernik 1986 r.)W założeniu placówka miała dokumentować, badac i udostępniać w aspekcie historycznym dokonania poszczególnych osób i organizacji.Miało to byc jedyne, regionalne muzeum, prezentujące dzieje miasta i regionu we wszystkich społecznych aspektach, poprzez sylwetki zasłuzonych mieszkańców i organizacji. Uchwalą nr XI/62 /90 Rady Narodowej Miasta i Gminy z dnia 28.II.1990 r. utworzono Muzeum Historyczne Ziemi Wadowickiej i nadano mu Statut. Zawierał on V rozdzialów okreslajacych siedzibe, cele, zadania, zakres obowiazków pracowniczych oraz sposób odwolywania i powolywania kierownika tejze placówki oraz sposób likwidacji Muzeum. Niestety zarówno idee muzeum jak i działalność TMZW nie znalazły poparcia wśród władz samorządowych po 1990 roku. TMZW zostało usunięte z budynku przy ul.Koscielnej 4. Zezwolono jedynie na pozostawienie ekspozycji Zygmunta Krausa, poswięconej amerykańskim lotnikom, ktorą i tak usunięto w 2005 r. Rada Miejska w dniu 29.12.1993 roku, uchwałą Nr XXXVII/281/93 nadała nowy statut muzeum o nazwie „Muzeum Ziemi Wadowickiej”, które funkcjonuje w strukturze Wadowickiego Centrum Kultury.

Przywrócenie Muzeum E.Zegadłowicza (lata 1994 - 1998);

W 1994 roku utworzona zostaje przez rodzine poety Fundacja „Czartak”. Zarzad TMZW, któremu przewodniczył ówczesnie F.Suknarowski,"ostatni z Czartaka",postanowił wspomóc starania Fundacji przywrócenia muzeum poety. Po wyrugowaniu Towarzystwa z siedziby przy ul.Kościelnej, biuro i magazyny przeniesiono do Gorzenia Górnego. Tam, w Fundacji, działacze TMZW zajęli sie sprowadzeniem zbiorów Zegadłowicza z Muzeum Okręgowego w Bielsku Białej oraz niezbędnym remontem budynków muzealnych. I znowu zaangazowano wielu wadowiczan w sprawę powrotu kolekcji i uruchomienia muzeum.Dzieki życzliwości M.Fortuny, kolekcję po przewiezieniu z Bielska zabezpieczono na rok w magazynach więziennych.W tym czasie remontowano muzeum. W 1995 r.otwarto 3 sale, kaplice i sień a w rok póżniej kolejne dwie sale ekspozycji, poszerzonej o zbiory TMZW.Całość prac zwiazanych z przejęciem kolekcji i przywroceniem muzeum prowadzili Z.Jurczak, J.Zeman i A.Zegadłowicz.W okresie gorzeńskim, w latach 1994-98, TMZW prowadzi w muzeum bogata działalnośc oświatową. Organizowalo lekcje muzealne dla dzieci i młodziezy, konferencje naukowe dla nauczycieli a także prowadziło elitarny Klub Gorzeński. Pomimo licznych trudnosci i braku zaangazowania wladz gminnych w przywrócenie muzeum, Towarzystwu udało się stworzyć silny, niezależny ośrodek regionalizmu, ktory widocznie był niewygodny dla samorządu. W wyniku jego ingerencji, spadkobiercy E.Zegadłowicza odwołali w 1998 r.Zarząd Fundacji któremu przewodniczył F.Suknarowski, prezes TMZW, najwierniejszy uczeń E.Zegadłowicza, ostatni z Czartaka.Dobrze, ze ta decyzja nie dotarła do profesora miesiąc przed śmiercią.Przywrócenie Muzeum Zegadlowicza bylo jednym z ostatnich duzych zamierzen Towarzystwa w zakresie ochrony zabytków, zakonczone znacznym sukcesem.